Sao lưu và khôi phục website trên cPanel (mã nguồn, cơ sở dữ liệu, email)

Sao lưu website trên cPanel là cách rẻ nhất để không mất dữ liệu khi website bị hack, cài nhầm plugin, xoá nhầm tệp hay chuyển nhà cung cấp. Bài viết hướng dẫn sao lưu mã nguồn, cơ sở dữ liệu, email trên cPanel và cách khôi phục lại từng phần.

Website gồm những gì cần sao lưu?

• Mã nguồn và tệp: nằm trong thư mục public_html (website chính) và thư mục của các tên miền thêm.
• Cơ sở dữ liệu MySQL: bài viết, sản phẩm, đơn hàng, tài khoản người dùng (với WordPress, mọi nội dung đều ở đây).
• Email: hộp thư theo tên miền nếu bạn dùng email trên hosting.

Thiếu một trong các phần trên, bản sao lưu sẽ không khôi phục được đầy đủ website.

Cách 1: Sao lưu từng phần (khuyên dùng)

Sao lưu tệp bằng File Manager

1. Vào cPanel → File Manager, mở thư mục public_html.
2. Chọn tất cả (Select All), bấm Compress, chọn định dạng Zip Archive.
3. Tải tệp zip vừa tạo về máy, sau đó xoá tệp zip trên hosting để không chiếm dung lượng và không ai tải được.

Sao lưu cơ sở dữ liệu bằng phpMyAdmin

1. Vào cPanel → phpMyAdmin, chọn cơ sở dữ liệu của website ở cột trái. Với WordPress, tên cơ sở dữ liệu nằm trong tệp wp-config.php (dòng DB_NAME).
2. Bấm tab Export, chọn Quick, định dạng SQL, rồi Export để tải tệp .sql về máy.

Cách 2: Dùng Backup Wizard của cPanel

Nếu tài khoản có mục Backup hoặc Backup Wizard, bạn có thể tải riêng:

• Home Directory: toàn bộ tệp trong tài khoản.
• MySQL Databases: từng cơ sở dữ liệu.
• Email Forwarders / Filters: cấu hình chuyển tiếp và lọc email.

Các bản này có thể khôi phục lại ngay trong Backup Wizard bằng mục Restore.

Cách 3: Sao lưu tự động cho WordPress

Dùng một plugin sao lưu (ví dụ UpdraftPlus) để lên lịch sao lưu hằng ngày hoặc hằng tuần và đẩy bản sao lưu lên Google Drive, Dropbox. Bản sao lưu nằm ngoài hosting sẽ an toàn kể cả khi tài khoản hosting gặp sự cố.

Khôi phục website

Khôi phục tệp

1. Vào File Manager, tải tệp zip sao lưu lên thư mục public_html.
2. Chuột phải vào tệp zip → Extract. Chọn ghi đè nếu muốn thay toàn bộ tệp hiện tại.

Khôi phục cơ sở dữ liệu

1. Vào phpMyAdmin, chọn cơ sở dữ liệu cần khôi phục. Nên xoá các bảng cũ (hoặc tạo cơ sở dữ liệu mới trống) để tránh lẫn dữ liệu.
2. Tab Import → chọn tệp .sql → Import.
3. Nếu khôi phục sang cơ sở dữ liệu có tên, tài khoản khác, nhớ sửa lại thông tin trong wp-config.php.

Tệp .sql quá lớn không nhập được qua phpMyAdmin? Hãy nén thành .sql.gz trước khi tải lên, hoặc liên hệ hỗ trợ để được nhập giúp.

Quy tắc sao lưu nên nhớ

• Quy tắc 3-2-1: 3 bản sao, trên 2 loại nơi lưu trữ khác nhau, 1 bản để ngoài (không cùng nhà cung cấp).
• Sao lưu trước mỗi lần cập nhật WordPress, plugin, theme hoặc sửa mã nguồn.
• Thỉnh thoảng thử khôi phục bản sao lưu lên một thư mục thử nghiệm để chắc nó dùng được.

Câu hỏi thường gặp

Chuyển website sang hosting khác thì làm thế nào?

Sao lưu tệp và cơ sở dữ liệu như trên, khôi phục ở hosting mới, sửa thông tin cơ sở dữ liệu trong cấu hình, rồi trỏ tên miền về IP hosting mới.

Website bị hack có nên khôi phục bản sao lưu luôn không?

Nên khôi phục bản sạch gần nhất, sau đó đổi toàn bộ mật khẩu (cPanel, quản trị website, cơ sở dữ liệu) và cập nhật plugin, theme để vá lỗ hổng, tránh bị tấn công lại.

Kết luận

Chỉ cần 10 phút mỗi tuần để sao lưu, bạn tránh được những ngày mất trắng dữ liệu. Nếu website đã lớn và cần sao lưu tự động theo máy chủ, hãy cân nhắc Cloud VPS; còn website nhỏ, hosting cPanel kết hợp plugin sao lưu là đủ.